Windykacja należności / Egzekucja z rachunku wspólnego
Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym ze sposobów egzekwowania należnoÅ›ci. Omawiany sposób egzekucji skierowany jest do wierzytelnoÅ›ci pieniężnej przysÅ‚ugujÄ…cej dÅ‚użnikowi w wyniku zawarcia umowy rachunku bankowego. Åšrodki pieniężne wpÅ‚acone na rachunek bankowy stajÄ… siÄ™ wÅ‚asnoÅ›ciÄ… banku, a posiadaczowi rachunku przysÅ‚uguje wierzytelność wobec banku o zwrot wypÅ‚aconej kwoty.
Kodeks postÄ™powania cywilnego dopuszcza także możliwość egzekucji z rachunku wspólnego. Zgodnie z art. 8911 zdanie pierwsze k.p.c.: „Na podstawie tytuÅ‚u wykonawczego wystawionego przeciwko dÅ‚użnikowi można zająć wierzytelność z rachunku wspólnego prowadzonego dla dÅ‚użnika i osób trzecich”.
Po dokonaniu zajÄ™cia dalsze czynnoÅ›ci mogÄ… być prowadzone tylko w stosunku do przypadajÄ…cemu dÅ‚użnikowi udziaÅ‚u w rachunku wspólnym, stosownie do treÅ›ci umowy regulujÄ…cej prowadzenie rachunku, którÄ… dÅ‚użnik obowiÄ…zany jest przedÅ‚ożyć komornikowi w terminie tygodnia od daty zajÄ™cia. Problem pojawia siÄ™, gdy umowa nie okreÅ›la udziaÅ‚ów wspóÅ‚posiadaczy rachunku albo dÅ‚użnik nie przedstawi jej we wÅ‚aÅ›ciwym terminie. W sytuacji, gdy umowa nie okreÅ›la udziaÅ‚ów można skorzystać z instytucji wyjawienia majÄ…tku. Jeżeli natomiast udziaÅ‚y wynikajÄ… z umowy komornik zawsze może zwrócić siÄ™ do banku o ten dokument. W wypadku niemożliwoÅ›ci ustalenia wielkoÅ›ci udziaÅ‚ów, domniemywa siÄ™, że udziaÅ‚y sÄ… równe.
DÅ‚użnik zobowiÄ…zany jest do przedstawienia komornikowi umowy rachunku wspólnego w terminie tygodniowym. Organ egzekucyjny powinien wezwać dÅ‚użnika do realizacji tego obowiÄ…zku w piÅ›mie zawiadamiajÄ…cym go egzekucji. W tym miejscu należy podkreÅ›lić, iż zajÄ™cie dokonane jest w momencie zawiadomienia banku, a nie dÅ‚użnika. W praktyce może to prowadzić do sytuacji, że termin do przedÅ‚ożenia umowy bÄ™dzie krótszy niż tydzieÅ„, bowiem dÅ‚użnik czÄ™sto dowiaduje siÄ™ o zajÄ™ciu później, a nie równoczeÅ›nie z bankiem. Niekiedy może siÄ™ zdarzyć tak, iż termin do przedÅ‚ożenia umowy upÅ‚ynie, zanim dÅ‚użnik zostanie poinformowany o egzekucji (A. Stangret – SmoczyÅ„ska, B. PÄ™kalski, Egzekucja z rachunków bankowych).
W dalszej kolejnoÅ›ci komornik ustala udziaÅ‚ dÅ‚użnika w rachunku wspólnym poprzez wydanie postanowienia, na które przysÅ‚uguje zażalenie podmiotom zainteresowanym. Ponadto, z uwagi na fakt, iż zajecie rachunku wspólnego objęło wczeÅ›niej caÅ‚y wkÅ‚ad, komornik jest zobowiÄ…zany do zwolnienia Å›rodków przekraczajÄ…cych udziaÅ‚ dÅ‚użnika. Pozostali wspóÅ‚posiadacze bÄ™dÄ… mogli zatem swobodnie dysponować pozostaÅ‚ymi Å›rodkami zgromadzonymi na rachunku. Bank natomiast bÄ™dzie mógÅ‚ dokonać wypÅ‚aty zarówno na rzecz wspóÅ‚posiadacza bÄ™dÄ…cego dÅ‚użnikiem, jaki na rzecz wspóÅ‚posiadaczy przeciwko którym nie byÅ‚o prowadzone postÄ™powanie egzekucyjne (S. CieÅ›lak, Egzekucja z rachunków bankowych).
Należy zaznaczy, iż domniemanie równoÅ›ci udziaÅ‚ów, o którym mowa w art. 8911 § 1 k.p.c., bÄ™dzie miaÅ‚o zastosowanie tylko do umów rachunków bankowych zawartych po wprowadzeniu tego artykuÅ‚u tj. po 05 lutego 2005 r. W przypadku umów zawartych przez wskazanÄ… datÄ… należy uzyskać klauzulÄ™ wykonalnoÅ›ci przeciwko pozostaÅ‚ym wspóÅ‚posiadaczom, ponadto bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚o im prawo do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego.
Omawiany sposób egzekucji dotyczy również rachunku wspólnego prowadzonego dla wspólników spóÅ‚ki cywilnej. W takim przypadku komornik jest jednak zobowiÄ…zany do zawiadomienia pozostaÅ‚ych wspólników o zajÄ™ciu. Wspólnikom nie bÄ™dzie przysÅ‚ugiwaÅ‚o prawo do powództwa przeciwegzekucyjnego, co jest wyrazem zasady, iż do czasu rozwiÄ…zania spóÅ‚ki wyÅ‚Ä…czone sÄ… wzajemne rozliczenia pomiÄ™dzy wspólnikami. W przypadku zaÅ› wypowiedzenia umowy rachunku wspólnego w trakcie egzekucji przez jednego ze wspóÅ‚posiadaczy, ulegnie ona rozwiÄ…zaniu po upÅ‚ywie terminu wypowiedzenia. W takiej sytuacji zajÄ™cie rachunku bankowego przeksztaÅ‚ci siÄ™ w zajÄ™cie wierzytelnoÅ›ci o wypÅ‚atÄ™ Å›rodków po rozwiÄ…zaniu umowy – nie trzeba dokonywać ponownego zajÄ™cia tej wierzytelnoÅ›ci (A. Stangret – SmoczyÅ„ska, B. PÄ™kalski, Egzekucja z rachunków bankowych).
Patrz także: Egzekucja z rachunku wspólnego małżonków